AN�A MANEN dayta baro a pagalagadan a pinirmaan ni Sekretario Jesli Lapus ti Departamento ti Edukasion, kunam, Komari?

Wen, isu dayta ti DepEd Order No 74, s. 2009 a napetsaan iti Hulio 14, 2009. Institutionalizing Mother Tongue Based Multilingual Education ti paulona.

Iti ababa a pannao, MLE wenno Mother Language Education, Komari. Isu daytoy ti panangisuro a mausar ti nakayanakan a pagsasao ni Ambotmo� a kayatna a sawen dayta pagsasaotayo nga Ilokano wenno Iluko. Kayatna met a sawen dayta a kadagiti Bikolano nga ubbing, Bikol ti mausar iti pannakaisuroda; dagiti met Pampanggo, Kapampangan; dagiti Cebuano, Binisaya met. No ania ti lengguahe ti ubing a nariinganna, isu met ti mausar a pangisuro kenkuana.

Itay laeng Hulio 14, Komari, nga impaulog ni Sek. Lapus ti pagalagadan ti MLE kalpasan ti no manon a tawen a panangiruprupir dagiti eksperto iti edukasion ken lengguahe ken dagiti mannurat kadagiti nagduduma a pagsasao ken mangitantandudo kadagiti kultura.

Apay manen, aya, ta agsukat manen ti pagalagadan ti edukasion maipapan iti lengguahe, kunam, Komari?

Wen, a, ta sangagabsuon dagiti rason dagiti mangiruprupir iti MLE ket addayta, dimngegen ni Apo Lapus. Kinapudnona, sumagmamano a tawenen ti napalabas, addan rekomendasion ti UP-College of Education babaen ken ni Dr. Dina Ocampo, propesora iti Reading Education ken graduado iti Manchester University, England ken kangrunaan nga eksperto iti panagbasa iti Filipinas a tapno nalalaing nga amang ti ubing nga agbasa, rumbeng a ti pagsasao iti balayda ti mausar iti pannakaisuro kenkuana iti eskuelaan.
Binsabinsaentayo dagita nga ebidensia, Komari.

Kalintegan Dagiti Ubbing ti Maisuro iti Nariinganda a Dila

Ammom ti kuna dagiti dokumento ti United Nations Educational Scientific and Cultural Organization (UNESCO), ti ahensia ti Nagkaykaysa a Nasion a maipapan iti kultura, edukasion ken siensia?

Kalintegan kano ti tunggal ubing a maisuro iti bukodna a pagsasao. No saan a matungpal daytoy, maysa a panaglabsing iti kalintegan ti maysa a nga ubing. Panangyamen wenno panangulpit, kasta met ti kuna ni naindaklan a mannurattayo iti Ilokano a Juan S.P. Hidalgo, Jr.

Ah, ah, ket dinak mulagatan a kasta, a, Komari. M�estraak, ngem saanko a basol no apay a saan nga Ilokano wenno Iluko ti pangisursuromi ken ni Ambotmo tapno kunaem a nakabasolak iti dayta a kunkunaen ti UNESCO. Basol ti Departamento no apay nga ita la nga agnakem.

Basol pay dagiti nagpangpangulo iti Filipinas, kunam? Ay, ket talaga, a, Komari. Iramanmo pay a pabasolen dagiti nagpapaay a diputadotayo ta ti ipagpagarupda ket nalalaingda pay ngem dagiti edukadortayo, saanda a patpatien a nalalaing ti ubing no nakayanakanna a pagsasao ti pangisuro kenkuana. Nakitam ti nagbanagan daydi immuna a gakat nga impila ni Diputado Magtanggol Gunigundo ti Valenzuela City nga MLE idiay Kongreso? Aganay laeng a 35 a diputado ti nangsuportar isu a di nagbalin!

Mangatiw kad� met ngamin ket Inglisero amin nga agpampanday-linteg, kunam? Husto, a, ta nangatoda, nakaadalda ken adda bilegda. Pagarigan kadakayo, a, ket kayatyonto met a mangopisinanto dagiti annakyo. Isu a nasken ti Ingles, kunayo, ket kakaasikami amin a mamaestro kada mamaestra a mangisursuro iti lengguahe a mangingato iti achievement wenno kinalaing dagiti ubbing iti Ingles� a mangitedto kadakuada iti patas nga oportunidad iti trabaho.

Kinapudnona, kunaen dagiti dokumento ti UNESCO a no mausar ti nakayanakan a lengguahe, maaddaan dagiti ubbing iti patas ken pareho nga oportunidad nga agadal. Wen ngamin a, no Ilokano ti pagsasao dagiti kaaduan nga ubbing ket Ingles met ti pagsasao iti balay dagiti annak dagiti nabibileg, pagtitiponem ida iti maymaysa a klase sa isurom ida iti Ingles, saan kadi a kinaulpit dayta, Komari?

Panangiwalinwalin, panangipapaigid, kuna da Dr. Ricardo Nolasco iti Unibersidad ti Filipinas ken dati a Chairman ti Komisyon sa Wikang Filipino ken Dr. Aurelio S. Agcaoili iti University of Hawaii. Awanan hustisia a panangisuro, inayonta metten a, Komari.

Continue Reading @ the GUMIL Filipinas Website…