Tumapuakak koman manipud iti kinalay-atko a lamisaan idi maibugkaw ti naganko.

“Pusaaa! Pusaaa!” impulikkaaw ni Lola Nana idinto ta inyablatna iti bukotko ti aklo a pangkiwkiwarna iti ab-abrawenna a marunggay. “Ti anak ti diablonattoy ta agsammak!”

Inalistuak a tinaray ti bangir nga igid ti lamisaan. Nadalapusko ti malukong a pampamguonganna ket natinnag iti datar. Saan a naburak ngem nagayus ti nagyanna iti baet dagiti napagaabay a natistis a goma ti trak a pannakadatar ti abongmi. Naibbatak met ti ammalko a galunggong ket naitipon iti siit ti bugguong.

“Ngiawww. Ngiawww,” insangitko ti naglaok a sakit ken bisinko. Taokayo la nga agpayso, insangit pay ti kaunggak.

“Ania dayta, Nana?” intaliaw ni Tatang Barok a mangsualsualit iti goma ti trak a takupanna ti bettakna.

“Daytoy man pusayon, a, nga agbibisin,” inlaaw ti baket. “Intarayna man ‘tay maysa a galunggongen. Diyonto pay la ngamin mapan ibelleng.”

“Ket diyo la masiputanen,” intakder met ni Inang Basang a mangpaspasuso ken ni Bibi ti panangbabalawna iti baket “Napan ko nga’d idi inbelleng sadiay ili ngem nagsubli met.” Immasideg iti nagkumegak a suli ket kinusayannak. Ibaddeknak pay koma ngem nakaasidegen ni Myan ket inubbanak.

“Diyo la kaasianen,” inririna idinto nga immudomodna ti rupana iti tres kolores a buokko. “Abus man pay ta aglinlinasinen ti duri ken dagiti paragpagna iti kakuttongna.”

“Saanmo a bisongen ket makaangkit kano dayta buokna,” inyunget ni Tata Barok.

Inyadayo ni Myan ti rupana iti bagik ngem nagtalinaed a siuubba kaniak bayat ti panangap-aprosna iti ulo ken bukotko. Impalawlawko ti panagkitak iti pagtaenganmi bayat ti panangim-imasko kadagiti ap-apros ni Myan. Nagatep daytoy abong-abong iti labig.

Nadataran iti napagsasaip a naukrad a goma ti trak. Nadidingan ti kaguduana iti naglalaok a daan a galba, plywood, tabla ken adda pay karton.  Awan diding ti paset a pagtakupan iti ligay. Naipatakder ti talyer iti kataltalonan nga igid ti highway. Ammok nga asidegkami laeng iti ili agsipud ta saanak a nayaw-awan idi napannak inbelleng ni Inang Basang sadiay ili.

Siak ti maikanem nga agindeg ditoy abong-abongmi agsipud ta nain-inutkon a sinda dagidi kabbalaymi a nagnaganan idi ni Lola Nana iti Seniorita. Kabaketanmi ni Lola Nana.

Saanko nga ammo ta no ni Myan ti mangawag kenkuana ket Lola idinto a no da Tata Barok ken ni Inang Basang ket Nana. Isu a no siak ti mangawag kenkuana ket kompleto a Lola Nana. Ngem saannnan sa met a maawatan ta dinak met nukua sungsungbatan. Napipia ni Myan ta uray saankami unay nga agkinnaawatan ket kasasaonak.

Barok met ti pangawag ni Lola Nana ken ni Tatang Barok. Tatang met ti awag kenkuana ni Myan isu a Tatang Barok metten ti awagko kenkuana. Anak kano ni Lola Nana ni Tatang Barok.

Inang ti awag ni Myan ken ni nanangna ngem Basang no ni Lola Nana ti mangawag isu nga Inang Basang ti awagko kenkuana. Ngem kas kadagiti dadduma a kabbalayko, saandak met a maawatan. Manugang kano ni Lola Nana ni Inang Basang.

Ammok nga agassawa da Tatang Barok ken Inang Basang agsipud ta makitkitak nukua nga agkakaulesda iti abut-abut. Annakda da Myan ken ni Bibi.

“Dimo met ngamin itugot ‘ta pusa a projectmo iti science, ‘ya?” dinamag ni Tatang Barok ken ni Myan idinto a sinindianna ti panglutona iti naipaipitnan a goma.

“Huh,” immisugsog ni Myan. “Saanko la ketdi a kayat a maiyadayo kaniak ni angngingiw.”

“Wen, a, ngem bumabanton, a, ti gred mo. Di met lumablabanka a para balidikturyan aya?”

“Uray saanak nga agbalediktoryan no saanko la ketdi a mapukaw ‘toy pusak,” immisugsog ni Myan ket immudomodna manen ti rupana iti bakrangko.

“Saanmo a bisongen kunak ngad ket!” Intupak ni Tatang Barok ti rim ti taktakupanna a ligay. “Madamdama pak-olak ta anakkidiablotta a pusa!”

“Mangantayon,” inyawag ni Lola Nana manipud iti paglutlutuanna a pannakakosina ti vulcanizing shop.

“Inka agbuggon Myan ta mangantayon,” inyawag ni Lola Nana manipud iti paglutlutuanna a pannakakosina ti vulcanizing shop.

Dagus nga inibbatannak ni Myan ket kinawkawna lattan ti danum iti napisi a dram a pagipalpaltawanda iti goma no sapulenda ti pasetna nga ayan ti bettak. Naggidigidak iti gurongna bayat ti panagturongmi iti panganan.

Linawlaw dagiti agkakabbalay ti agarup kuadrado a lamisaan. Nagsango da Lola Nana ken ni Myan. Nagsango met da Tatang Barok ken ni Inang Basang a nangiragpin ken ni Bibi. Ngirawak met a ngiraw iti babaenda bayat ti panaggidigidko kadagiti gurgurongda.

Simmalpaak iti pingir ti bangko a nagtugawan ni Tatang Barok ket siniimko dagiti nakaparabaw iti lamisaan.Tallo dagiti nakaidda a galunggong iti plastic a plato. Maysa kadagitoy daytay intarayko ngem naibbatak itay inablatannak ni Lola Nana. Binaliwan nga inprito no Lola Nana itay mapidutna. Naipatengnga met lattan ti kaserola a nagyanan ti inapuy. Kinaabayna ti nangisit a kaldero a naglaon iti nagdigo a marunggay. Addan nagyan ti pinggan a sangsanguen  ni Lola Nana. Inapuy met laeng ngem nalanit a ngumisit.

“Pagsasaggaysaanyo latta dagita dyi-dyin ta bagik latta daytoy inapuy nga inkirogko iti nagprituakon,” kinuna ni Lola Nana. Diniguanna ti labayna ket daddadakkelen ngem ti ulok dagiti kammetna.

Insagpatko met dagiti kamaunak iti iking ti lamisaan ngem siaalisto ni Tatang Barok a nangisikil iti ulok.

“Sassss,” inyayug ni Myan ket intinnagna ti ipus ti galunggong a dinagusko met a tinapuakan a sinikbab.

“An’a ti pangitedam ita ipus ket nagsarangsang,” inyunget ni Inang Basang ket uray la a nagnguraab ni Bibi iti pannakakigtotna.

“Uray saanak nga agsida no agsida la ketdi ni angngingiw,” immisugsog ni Myan.

Ni laeng Myan ti mangaw-awag kaniak iti angngingiw. Ad-adda a pusa ti awag kaniak dagiti dadduma a kabbalayko nupay ammoda la nguruden a kabutengko dayta a naganko.

“Agurayka ta iyaramidak iti kanenna,” kinuna ni Tatang Barok ket ingngulana ti ngarngarebngebenna a siit ken ulo. Inkiwarna iti inapuy kalpasanna.

Daytoy ti saanko a maawatan kadagiti kabbalayko. No agbulontarioak a mangala iti kanek ket kabilendak. Ngem pakanendak met no manganda. Uray nalpasdan a naisakmol ket ipakanda pay laeng kaniak. Naimas met latta ketdi. Isu siguro a nakaam-amoak kadakuada agsipud ta ipapaunegko dagiti nalpasdan a nginalngal. Taokayo la nga agpayso, iyum-umbi met latta nukuan ti kaunggak.

“Hasss,” insawaw ni Tatang Barok idinto a tinurongna ti pamakpakananda kaniak a sabsabot. Siaalistoak metten a simmurot. Impalagip ngamin ti garadugod ti tianko a ti laeng nagyanna ket daytay inted kaniak ni Myan nga ipus ti galunggong ken daydi nasimpuak nga alutiit iti baet dagiti napagsusukot a goma idi rabii. Saandak nga inpigisan iti almusarda itay a sagduduada a pandesal. Nailibasko ketdi a dinildilan ti nangprituannda iti kakaisuna nga itlog a nagpipigisanda.

Inkusaynak ni Tatang Barok idi aggidigidak iti gurongna.

Pakanennak met laeng, kabilennak pay, insaning-i ti kaunggak ngem dinagusko nga inamil-amil ti inkargana iti sabsabot. Taokayo la nga agpayso, nagliteng iti tuktokko.

Impaklebko ti nagpalpa iti rabaw dagiti napagsusukot a goma idi malpasak a mangan. Tulungak koma itay ni Myan nga aginnaw babaen ti panangdilpatko kadagiti plato ngem sinaywannak ketdin ni Lola Nana iti danum.

Maalakon ti turogko idi adda agsardeng a motorsiklo.

“’Tay kolektor iti koriente,” inkalbit ni Inang Basang ken ni Tatang Barok a mayat ti paingatna.

“Umaymo man basaen Myan ket saanko a makita,” impukkaw ni Tatang Barok idinto nga impayapayna ti papel nga inyawat ti kolektor.

“Five Hundred Twenty, ‘Tang,” kinuna ni Myan idi mapalabsanna ti papel.

“Umaykaminton agbayad idiay opisina, Pari,” intaliaw ti Tatang Barok iti kolektor.

“Umanay met dayta nasapulanen, a, “insennaay ni Tatang Barok idi makapanaw ti kolektor. “Ngem awan met bagas a para malemen. Ditay met masierto no adda umay agpatrabaho ita leppas ti pangngaldaw.”

“Apay a kunam a saanmo a makita daytoy collection slip ‘Tang ket makitam met ti barekbek ti bettak a goma no maipaltaw iti danum,” intangad ni Myan iti amana.

“Sabali met daydiay, a,” ingngernger ketdin ni Tatang Barok a bulonna ti limmikod. Napan nagindayon iti tinapiasan ken inbitinna a goma.

“Ti la ngamin, madamdamagmo!” paarasaas nga inyunget ni Inang Basang. “Ammom la ngaruden a saanna nga ammo ti agbasa ken agsurat!”

Naisardengko ti panagam-ammusayko iti dayta a nangngegko. Agpadakami gayam, nakunak iti kaunggak.

Agpayso nga awanenen ti immay pay nagpa-volcanize kalpasan ti pangngaldaw. Inkayonen ni Tatang Barok ti naturog iti indayon.

Apay ngata a maganasanda ti agindayon ket nagbuteng, dinamagko iti bagik. Adda ngamin dagiti gundaway nga iyindayonnak met ni Myan ngem dagusek nukua ti tumapuak.

Maganasak laeng ti agindayon no kasdiay nga ubbaennak ni Myan bayat ti panagin-indayonna.

Makomikomak a mangsibsiblok kadagiti umulog nga alutiit iti dayta a sumipnget idi dumteng ti dua a lallaki.

“Myan,” impukkaw ni Tatang Barok bayat ti panangkautna iti kahon a pagipispisokanna iti pagbayad dagiti agpa-volcanize. “Inka man gumatang iti kuatro kantos ken lalat a pulutan?”

Nariribukan manen ti panunotko. Saan a nagbayad iti koryente ta igatangda pay laeng iti bagas ti pagbayadda koma. Ngem ita ta adda sangailina ket igatangna metten iti arak? Taokayo la nga agpayso, imbabalaw ti kaunggak.

Impaklebko ti nangbuya kada Tatang Barok nga agiinum. Barbareng no puruakandak met iti ngatngatingatenda a lalat.

“Nabayag bassit a saantayon a nagsasango, Pari,” kinuna ti maysa kadagiti sangaili.

“Wen ngarud, Pari,” inkanunong met maysa pay a sangaili.

Ne, agkanaganda gayam, nakunak iti kaunggak.

“Ket idi nagparti tayo iti pusa,” inlagip ni Tatang Barok kalpasan ti panangitangadna iti basona. Nangisakmol iti pulotan kalpasanna.

Dayta laeng ket nagal-aludoyakon a napan kimleb iti pagturturogan da Tatang Barok ken Inang Basang. Nagdugmunak ti butta-buttaw nga ulesda.

Apo, sidaendakto kadi metten dagiti kabbalayko, insangit ti kaunggak. Saanko met ketdi koma a ladingiten no isu ti pakabsuganda. Ngem saankonton, a, ida a makarkarayo.

Saanko nga ammo no kassano ti kapautko iti kasta a kasasaad. Nasingaak nga agpanpanunot idi magutta ti ules a nagdugmonak.

“Pusaaa,” inlaaw ni Inang Basang. “Umadayo ka man ket umian kano dagidiay sangaili!”

Immallatiwak a nagdikkumer iti paladpad ti tawa idinto a binuyak ti ar-aramiden ni Inang Basang. Impaknina ti butta-buttaw nga ules ken ti maburburayrayan a pungan. Idi laeng a masiputak a mangtimpag ken mangpunas iti iddada. Linukatanna ti maysa a karton.

Nangiruar iti napintas a pungan ken ules.

Ne, insiddaaw ti kaunggak. Apay ngata nga an-anusanda daydiay butta-buttaw nga ules ken ti maburburayrayan a pungan idinto ta adda met gayam iduldulinda a nasadia! Taokayo la nga agpayso, nakunak iti nakemko.

Naturog nga agpayso dagiti sangaili iti sipi a pagid-iddaan da Tatang Barok ken ni Inang Basang. Nagkakaatag met da Tatang Barok, Inang Basang ken Bibi iti asideg ti panganan.

Maalak koman ti turogko iti nagiddaak a tugaw idi pagammuan la ta aggabbo da tatang Barok ken Inang Basang. Immuna a gimmabbo ni Inang Basang. Pagammuan akinrabawen ni Tatang Barok. Nagdanagak amangan no mapandaganda ni Bibi.

Ania ngata ti nagapaanda, insiddaaw ti kaunggak. Nalakada man a nagkapia, nakunak pay agsipud ta mayaten ti paurokda bayat ti sinnalikepkepda. Taokayo la nga agpayso, naukunak iti kaunggak.

Agkagkagkagak pay laeng iti maysa a bigat idi adda sumardeng a van iti sango ti talyer.

“Da Dr. Galano,” napan inkalbit ni Inang Basang ken ni Tatang Barok. “’Tay Presidente dita Northern Ilocos University,” innayonna.

Sinabat ni Tatang Barok ti dimsaag a pamutiogen a lakay. Nagmasngaadda a nangsirip iti sirok ti lugan a nakaibitinan ti maysa ligay.

“Saanko a nadlaw a dagus a na-flat ket nai-running flatko,” inkatawa ti doktor. “Kitaem no mabalin pay laeng nga iremedyo.”

Ania, naisardengko ti panagam-ammusayko. Biddut ti doktorado a presidente ti unibersidad, aturen ti saanna nga ammo ti agbasa ken agsurat?

Bimmaba dagiti kinalugan ti doktor bayat a tartarimaanen ni Tatang Barok ti  ligay. Ammok lattan nga asawana ti babai nga adda iggemna a kasla indayon a bassit a nakaipaiddaan ti maladaga a kasta unay ti panangkunotna iti naibotelia a gatas. Kataeb ngata ni Inang Basang ti babai idinto a kataeb met ngata ni Bibi ti ubing a bassit.

 “Myan!” Pagammuan la ta adda nagpukkaw  manipud iti lugan. Siaalisto a dimsaag ti maysa a balasitang a kataeb ngata ni Myan.

 “Sheryl,” maar-arokattot met ni Myan a simmabat.

 “Apay nga addaka ditoy,” impalawlaw ti agnagan iti Sheryl ti panagkitana iti pakabuklan ti abong-abongmi.

“Ditoy ti balaymi,” mababain nga insungbat ni Myan kalpasan ti apagkanito a pannakailabegna.

“Kasano a maturog kayo ditoy,” agarup inlais ni Sheryl.

“Ket agkidem kami, a, balasangko.” Ni Tatang Barok ti simmungbat.

“Sabali daytoy indayonda, ne, Mommy,” inyarikiak ni Sheryl ket tinurongnan ti nakaibitan ti indayon a naaramid manipud iti goma ti trak.

“Apay  nga agam-ammokayo, Myan,?” impaarasaas ni Inang Basang tapno saan a mangngeg dagiti sangaili.

“Classmate ko Inang,” insungbat ni Myan. “Isu ti kalainganmi iti grade six,” intaliawna bayat ti panangsurotna iti kaklasena nga agpalpallayogen iti indayon a goma.

Pinalpallayog ni Myan ti indayon idi agangay ket kasta unay a katkatawa ni Sheryl.

Nagin-inayadak nga immasideg iti nakalukat a van. Binaybay-an ni Sheryl a nakalukat ti ridaw daytoy itay bimmaba. Awan ti nakadlaw iti isasalpak. Nagmayat man ti angot iti uneg. Naglamuyot dagiti tugaw. Saan a kas iti pagid-iddaak a napagsusukot a goma ti trak kada bagon. Adda nalukatanen a supot iti maysa kadagiti tugaw. Imbaga ti panagangotko a makan daytoy. Nalabit a pindada a kankanen itay kasanguanan a dimtengda. Inkautko ti makanawan a kamaunak ket nakaakuyak iti sangkailgat. Rinamanak. Apo, naim-imas nga amang ngem daytay iyung-ungetda a galunggong.

Nagkumegak iti sirok ti tugaw bayat ti pannanganko. Ditoyakon, nakunak iti nakemko. Amang a naim-imas daytoy saanko nga ammo ti naganna a makan ngem ti iyung-ungetda a galunggong. Gundawaykon daytoy a mangpanaw kadagiti napanglaw ken agsidsidat’ pusa a kabbalayko. A, ngem agsanaang met ti kaunggak. Myan, insaning-ik. Agkitatanto pay ngata?

Makababbabawiakon idi manalbaag a maiserra ti rikep ti van. Ngem awanen ti pagpiliak pay. Minatmatak laengen dagiti tallo pares a gurong a makitkitak.Naganas met ngata a paggidigidan ti nasapatosan a dapan, nadamagko iti bagik.

Agtallo-pulo ngata a minutos a nagbiahe ti van kasanguanan a nadlawko a nagsardeng. Kalpasanna ket naiddep ti makina. Naki-innunnaak a timmapuak idi mailukat ti ridaw ti lugan.

“Ne, adda pusa!” inyariwawa ni Sheryl. Ginandatnak a tukmaan ngem dinagusko a kinalay-at ti naagda-agdan a nakaiparabawan dagiti masetas. Linagtok ti atep ti garahe kalpasanna. Ditaak a nagkumeg agingga iti sumipnget.

Nasindianen dagiti agkakalawag a silaw iti uneg ti mansion ken iti nalawa nga inaladan idi rumuarak iti nagkulmegak. Dua a kadsaaran ti kinabite a mansion. Napalawlawan daytoy kadagiti adu a mulmula. Addaan iti sabsabong dagiti dadduma. Nasiripko pay itay mumalemen nga adda paglalangoyan iti sikigan ti mansion. Adda pay pagay-ayamanda iti patitpatitenda nga agsublisubli a bola. Naallingagko itay a tennis ti awagda iti daytoy.

Bimmabaak manipud iti bubungan idi agsaraaw ti tianko. Nasaepko ti naimas a makan iti pagbasuraan. Wow, nakunak iti nakemko. Nagimas ngem imbasurada pay laeng. Sadiay naggapuak ket matinnag la ngaruden ti galunggong ket pidutenda pay laeng.

Sibubukel pay laeng nga ulo ti ikan ti kinagatko nga inruar iti basuraan. Nasepsepan koman ni Tatang Barok daytoy no sadiay abong-abongmi. A ngem sadino ngatan ti ayan daytay abong-abongmi. Saan metten a maabotan pay ti panagsaepko. Saan a kas idi imbatinak ni Inang Basang sadiay ili a linaklakak laeng ti nagawid.

Intugawko ti nangngalngal iti ulo. Pinagkutikutik ti ipusko iti ragsakko. Pimmisokak manen iti basuraan idi maibusko. Saanko la ket ngarud a napakadaan ti simmangpet a peggad.

“Grawwlll!”

“Ngiraw,” insungbatko ngem iwiswisiwisnakon ti dakkel nga aso a nangsakmal iti teltelko. Ingkarigatak ti kimmaramot ngem ad-adda a rimmungsot.

“Pitbul, stop it!” Naitimkak ni Sheryl.

Dagus met nga inibbatannak ti aso.

Ipennekko koma ti agtaray ngem saanakon a makakunail. Nariknak laengen ti panangbagkat kaniak ni Sheryl. Karamutak koma ngem napanunotko a tultulongannak la ngaruden, ranggasak pay.

“Kaasi met,” kinuna ni Sheryl idinto nga indissonak iti rabaw ti nakakalub a paglabaan. “Matay sa metten.”

“Matay kad’ met ket siam kano ti biagna.” Nagmulagatak ket nakitak ti nakapinuraw a nagsao. Daytoy sa daytay kunkunada a doktora wenno nars ngata? Nagdanagak amangan ni indieksionannak.

“Naggapgapuanna ngamin,” kinuna manen ti nakapinuraw. “Agurayka ta mapanko ibelleng dita kalsada!”

Dayta laeng ket inangayko amin a nabati pay a pigsak ket tinarayko a kinalay-at ti naglemlemmengak itay a bubungan ti garahe. Inkubukobko nga inibtor dagiti sugatko. Iti pay met ngarud paset ti bagik a  saanko a madilpatan.

Ultimo remedio, nakunak iti bagik. Kinatayak ti makanawan a kamaunak ket isu ti ingaw-atko nga impunaspunas iti agsansanaang a teltelko. Inulit-ulitko agingga iti saanko unayen a marikna ti saem.

Saanko unayen a marikna ti saem iti pumarbangon ket sinubliak manen ti basuraan. Ngem inannadakon ni Pitbul. Kakaisuna a naipaabay ti pagbasuraan iti pinuon ti buatsina. Alisto laeng a kalay-atek no inkaso a darupennak manen ti naagum nga aso.

Saanko nga ammo no mano nga aldawko a ta laeng aglemlemmeng ken agsibsiblok iti makan ti inar-aramidko. Saanko met unayen a madmadlaw dagiti nagkagatan ni Pitbul kaniak. Beh kilat duggong, kunkunak no malabasak iti nakaipupukanna. Beh ipuppupokda.

Sungbatannak met nukua iti gumgumloong a taul. Ngem saanko a maawatan ta saan met nga agpada ti lenguaheda nga aso ken ti pagsasaomi a pusa..

Kumarkaro ketdi ti marikriknak a saem iti kaunggak. Kastoy kadi lattan nga aglemlemmengak kadagiti naseksek a paset daytoy a mansion idinto a sadiay abong-abong a naggapuak ket libreak a makilagudlagod kadagiti tattao.

No dadduma ket adda iti ruar ti aso ngem nakakawar. Naimas dagiti nagbubukel a babassit nga ipakpakanda kenkuana. Nasiblokak a kinallong ti teddana iti naminsan a panangdigos ti babai a naka-pinuraw kenkuana. Daydi impagarupko a doktora wenno nars. Katulong gayam iti mansion. Nangato gayam ti katulong iti mansion, kunkunak nukua iti bagik. Nakapuraw.

Ikurkurimedko manen a kibkibkiban ti nasarakak a tengnged ti lechon-manok iti maysa a malem idi pagtimkannak ni Sheryl. Nasiputak itay a sangsangpetna. Ammok a naggapu iti pagadalan agsipud ta naka-uniporme.

“Sasss,” pinasam-itna ti bosesna. Addaak iti bubungan ti garahe ngem nangatngato ti nagtan-awanna a tawa iti maikadua a kadasaaran ti mansion.

Inammalak a dagus ti tengnged idinto a nagngerngerak.

“Apaunay nga amennan,” inkatawa ni Sheryl. “Para tengnged laeng nga imbellengmi.”

Wen a ngem isu ti kalasagan, ingngerngerko ngem ammok a saanna a naawatan agsipud ta intuloyna latta ti nagsasas.

Saannak a naayaban ni Sheryl iti dayta a gundaway. Ngem kanayonnak latta nga ay-ayaban no makitanak. Pasaray pay itiruannakon iti makan. Itarayak idi damo sakonto sublien nga alaen no makalikod. Saankon nga itarayan idi agangay ngem urayek a makapanaw kasanguanan a kanek ti itirona. Saanko a napupuotan ngem ita ket ub-ubbaennak metten a kas iti panangub-ubba idi kaniak ni Myan. Ngem uray ub-ubbaennakon ni Sheryl ket adda pay laeng dagiti gundaway a kailiwko ni Myan.

Ita ket libreakon a sumrek-rummuar iti mansion. Dandani metten agdoble daydi dagsenko idi naipanawak sadiay abong-abongmi a pagpatakupan iti bettak a goma. Nalaklaka payen a palinisen ti dutdutko uray sangkabassit laengen ti panangammusayko. Kunkunak nukua iti bagi: Nakuttongak pay la ngata koma ita wenno pinulotandakon da Tatang Barok?.
Kaamok metten dagiti kabbaro a kabbalayko.

Sir Dadi ti awagko iti lakay, Daydi kinuna ni Inang Basang a doktorado a presidente ti unibersidad. Dadi ti awag ni Sheryl iti amana. Uray ni Mamina ket Dadi met ti awagna iti lakayna. Sir ti awag ti katulong. Isu a no siak ket kompletoek a Sir Dadi.

Mam Mami met ti awagko iti baket  Propesora kano daytoy iti unibersidad a pagpresidentean ti lakayna.. Mami ti awag ni Sheryl iti inana. Uray ni Dadina ket Mami met ti awagna iti baketna. Mam ti awag ti katulong. Isu a no siak ket kompletoek a Mam Mami.

Inday met ti awagmi amin iti katulong.

Siak ti addan kabbaro a naganna. Garfield. Kanagnaganko daytay maipabpabuya iti telebisyon.

Manmano a gundaway nga agsasangokami amin nga agkakabbalay no pannanganan.

Kaaduanna a sinnublat ti pannangan. Saanda ngamin nga agpapada iti oras a sumangpet. Magustuak ketdi ti kastoy. No ngamin mangan ni Sheryl ket kanek ti teddana. Kastanto met no ni Sir Dadi. Kastanto manen no ni Mam Mami. Manmano laeng nga adda tedda ni Inday. Dagiti laeng pagisiitan ken pagitulanganna.

Pamrayak ti agpasiar iti uneg ken ruar ti mansion no kasta a nakatalaw aminen dagiti kabbalayko. Nalibasak naminsan ti katulong ket simrekak iti Masters Bedroom. Naganasak ti nagsisiim iti alutiit iti rabaw ti kinlay-atko a cabinet. Saandak a nadlaw dagiti agassawa idi sumrekda iti dayta a naladaw a sardam. Saanko nga impagarup nga agap-apada ta nakakapsut met dagiti unida. Ngem pagammuan la ta aggabboda metten.

Ah, uray gayam dagiti babaknang ken nangangato a tattao ket agriririda met, nakunak iti nakemko agsipud ta nalagipko daydi nabuyak a panaggabbo da Tatang Barok ken ni Inang Basang. A ngem ne, ditoy ket ni laeng Mam Mami ti gumabgabbo, saan a pulos a nakabales ni Sir Dadi. Taokayo la nga agpayso, nakunak iti nakemko idi maumada nga aggabbo. Kasano, nagimasen ti turogda bayat ti panagkinnawilda.

Ap-aprosannak ni Sir Dadi iti garden set iti maysa a bigat iti adda agtimbre iti aruangan. Agbasbasa met iti magasin ni Mam Mami iti bangir a tugaw. Nangngegko itay a nagsaritaanda a makapababa kano iti presyon ti dara ti panangay-ayamda iti tarakenda.
 Simrek ti maysa a lalaki idi napan inlukatan ni Inday. Malasinko a daytoy daydi immay nagsingir iti koriente idi sadiay abong-abongmi.

“Five thousand two hundred, Sir” insungbat ti kolektor idi damagen ni Sir Dadi no mano ti bayadanna.

“Umayakto agbayad sadiay opisinan,” kinuna ni Sir Dadi iti kolektor.

Ne, insiddaawko. Awan kadi met ti pagbayad ni Sir Dadi a kas ken ni Tatang Barok? Igatangna kadi met iti bagas ti adda a kuartana? Di met babaknangda aya?

“Adda met pay la ketdi umanay, a,” inkuenta ni Mam Mami. “Ngem ditay pay met nakatinnag iti bayad ta lugan. Into met pay la ngarud no sangaldaw ti panagsueldo.”
Impagarupko a dagiti laeng napanglaw ti mangyan-anay iti sapulda. Tao da met la nga agapayso.

“Apay, pangipanam ken Garfield,” dinamag ni Mam Mami idi ipisoknak ni Sheryl iti tangkal a landok.

“Itugot ko ‘diay iskul, Mami” insungbat ni Sheryl idinto nga inserrana ti tangkal.”

Masapulmi iti Science.”

“Yesss,” inlagtok iti sikigan ti tangkal. “Mapanakon agbasa.”

Ti katulong a nangsada iti traysikel ti nangbagkat iti nakaitangkalak. Indissona iti sakaanan ni Sheryl a nakatugawen iti uneg ti side car.

Nanglaplapayagak a nagtaltalangkiaw bayat ti panagtaray ti traysikel. Maikaduan daytoy a panagbiahek ngem awan ti nabuybuyak idi damo. Nakakumegak met ngamin idi iti sirok ti tugaw ti van.

Nalabsanmi dagiti dadakkel a pasdek ken agsasanggala a luglugan. Kumunol-kunol met dagiti magmagna a tattao.

“Ne adda pusa ni Sheryl,” inyariwawa dagiti ubbing idi idissaagnak ni Sheryl manipud iti traysikel a naglugananmi. Adda nangtimpag iti tangkal. Nagkukutak idi adda nangpuyot iti lapayagko. Nagkulagtitak idi adda nangtudok kaniak iti iit.

“Saanyo nga ikasta, a,” inyunget ni Sheryl ngem kaskasdi a kunam la no damoda ti makakita iti pusa. Taokayao la nga agpayso, ingngerngerko.

“Naglukmeg ta pusamon, Sheryl,” adda nagkuna.

“Nagimas san a malambong,” inkatawa met ti sabali.

Intarusdak iti ayan dagiti dadduma pay nga ayup. Adda uken. Adda kuneho. Adda bao. Kaaduanna ketdi ti billit. Indisso ni Sheryl ti nakaitangkalak iti linya dagiti dadduma nga ayup.

Nagadukamin nga ayup a nakapupok, intaliataliawko. Ngem apay ngata nga awan ti naipupok a tao. Saan kadi nga akuen dagiti tattao nga ayupda met.

Addaak iti kasta a kasasaad idi adda balasitang a nagtakder iti sanguanan ti nakaipupukak. Nagmulamulagat ta kayatna ngata a penken ti nakitana.

“Ngiawww,” insangitko ti ragsakko idinto a pinadasko nga inkaut dagiti kamaunak iti baet dagiti rehas.

“Apay nga addaka ditoy,” arinsangiten ti pamilyar kaniakon a boses. Linuktan ti balasitang ti tangkal ket kinautnak.

“Myan Myan,” insaning-ik met bayat ti panangimudumodko iti ulok iti barukongna.

“Impagarupko no saantan nga agkita.” Inet-etan ni Myan ti arakupna kaniak.” “Kasano nga addaka ken ni Sheryl?”

“Ngiawww Ngiawww,” inlawlawagko ngem saannan sa met a naawatan ta intuloynak ketdi nga inap-aprosan.

“Ditoyka pay laeng, a,” kinunana idi agangay ket impisoknak manen iti tangkal. Inserrana kalpasanna.

Naragsakanak iti baro a taengko agsipud ta adun dagiti ubbing a mangay-ayam kaniak. Kangrunaanna ket nagkitakami manen ken ni Myan.

“As I call on your name, you show me your project,” immandar ti naka polo barong a lalaki a nagtakder iti sanguanan ti klase.

Daytoy siguro daytay kunkunada a maestro, nakunak iti nakemko. Siguro ket inglis daydiay pagsasaona.

“Sheryl Galano,” inyawag manen ti naka-polo barong.

Timmakder ni Sheryl ket immayna binitbit ti nakaitangkalak. Binitbitnak nga impasango.

“Daytoy, Sir,” kinunana idinto a pinulpuligosna ti tangkal iti sanguanan ti sir.

“Very good Sheryl,” impatiray-ok ti sir.

Nagsusublat a naawagan dagiti agad-adal. Adda nangitugot adda met awan ti intugotna.

Naisublinakon ni Sheryl iti puestok idi maawagan ni Myan.

“Awan Sir,” mabibbibi a kinuna ni Myan.

“Agal-aluadka Myan,” inyunget ti sir. “Sigurado a matinnagkan iti honor roll no kasta a saanka a maka-it-ited iti projectsmo.

Nakonsensiak iti napasamak. No saanak koma idi a nagtultuleng a limmugan iti van da Sheryl ket ni koma Myan ti nangitugot kaniak iti pagadalan. Saan a bale ni Sheryl ta kabaelanda nga igatangan iti projectna sadiay pet shop. A, ngem itugotnak ngata koma met ni Myan? Ammok nga il-ilalaennak unay.

Nagbaliw manen ti taray ti biagko iti kaaddak iti pagadalan. Adda kanenmi a daytay nairanta a kanen ti aso ken pusa ngem ad-adda a dagiti tedtedda dagiti agbalbalon iti pangaldawda nga ubbing ti kankanek.

“Itedmo man iti daydiay pusa daytoy.” Naminsan ket inbilin ti sir iti maysa nga ubing a lalaki.

Dagus a nagtungpal ti ubing a nabilin. Ngem idi nailingeden iti sir ket dinarasna nga insakmol dagiti karne. Isu a ti laengen inapuy ti dimmanon kaniak. Taoka la nga agpayso, inyunget ti kaunggak.

Assideg ketdi nga umaynak balbalonan ni Myan iti ulo ken siit ti galungong.

Iti naminsan ket simrek ti maysa a babai iti ayanmi a pakpakanen ti sir.

“Andy,” inyarasaana iti sir.

“Yes Mam,” insungbat ti sir.

“Saanmo kadi a mairemedio a ni Sheryl met laeng ti ag-first honors?” immulagat ti imam. “Kababain ken ni Dr. Galano.”

“Iremediok, a, Mam,” insungbat ti sir. “Uray ta saan a nakaisubmit ni Myan iti projectna iti science, Mam. Idinto a ni Sheryl ket nagpintas daytoy pusa nga intedna. Adda pay napintas a tangkalna.”

Saanko manen a mapakawan ti bagik iti dayta a nangngegko. Taokayo la nga agpayso, insangit ti kaunggak.

“First Honors, Sheryl Galano. Second Honors, Myan Franco,” nagallangogan ti pigsa ti pukkaw. Nalabit nga adda ramit a pagpukpukkawda.

Ne, da Sheryl ken ni Myan dagidiay, a,” nakunak iti kaunggak ket lalo a pinatademko ti panagdengngegko.Adda maysa a pasdek a nagbaetan ti Science Room nga ayanmi kadagiti padak nga ayup ken ti auditorium a pakaang-angayan ti programa dagiti agturpos iti maikanem. Nalawag unay a mangngegmi dagiti sasawenda iti programa. Saanmi laeng unay a maawatan dagiti dadduma a sasawenda agsipud ta paspasig met nga ingles.

“Ngiawww, ngiawww,” insangitko. Agraduaren da Myan ken Sheryl. Saankonto idan a makitkita. Ni la unay Myan a nangtartaraken kaniak manipud pay kutingak.

Nalpasen ti programa idi immasideg ni Myan iti nakaipupukak. Umay ngatan agpakada, naisipko.

 “Tagtagari, angngingiw,” inyarasaas ni Myan idinto linukatanna ti serra ti tangkalko. Kinautnak nga inruar.Inubbanak ket napandagak dagiti medalia iti barukongna.

Immudomodko met ti rupak iti puraw a kawesna a nagraduar.

“Uray second honorssak laeng no agsublika la ketdin kaniak, angngingiw,” intalangkiawna.

Nagtalangkiaw pay naminsan sakbay nga impisoknak iti backpack nga iggemna. Nagtaltalnaak iti uneg ti bag iti agarup sangapulo ngata a minuto nga arintarayen a pannagna ni Myan.

“Ngiawww, ngiawww,” inyayugko idi ammok nga adayokamin iti pagadalan. Kayatko a sawen ket saanen a nasken nga ikarganak pay ni Myan iti bag agsipud ta nasaepkon ti pagawidak. Ti vulcanizing shop da Myan.

Maar-arukattot ni Myan a nanglukat iti bag idi maidissona daytoy.

Nagin-inayadak a rimmuar manipud iti bag ket siiiliwak a nangiwaras iti panagkitak iti pagtaengan a dinakkelak. Awan ti nagbaliwan ti talyer malaksid nga immadun dagiti nakabunton a goma ti luglugan. Angngingiw manen ti naganko. Saanen a Garfield. Ammok nga agsidaakto manen iti nangalngalen nga ulo ken siit ti galunggong ngem nakaim-imnas man ti panagriknak. Kas iti riknak itay iruarnak ni Myan iti naikaitangkalak.

————–

Nalagipko nga insurat daytoy a sarita idi nagpa-volcanizekami iti ligay ti lugan iti maysa a vulcanizing shop nga adda iti kataltalonan nga igid ti highway. Adda idi pusa a nagtapuak iti luganmi idi lumugankamin kalpasan a maisukatda ti pinatakupanmi a ligay iti nakakapet idi a reserbami. Dita a negwerret ti panunotmi a nangbukel iti daytoy a sarita. Dios ti agngina. —Author