Ti Sakasaka a Track and Field Player

Ni Ma. Theresa B. Santos

            Ania ti agas ti nakulkol ti panunot? Adda kadi? Daydiay bunga iti nagsasamparat a panagpampanunot iti nagduduma a pannakigubal iti inaldaw: trabaho, pagtaengan, aglawlaw ken dayta la unay ‘personal.’ Isu a kasapulan iti pannakaurnos.  

            Mamatiak ti panagsapul kadagiti nadumaduma a kaipapanan ti biag ket maysa nga addang a panangurnos iti nakulkol a panunot. Iti kanito a masarakan ti aniaman nga anag ti biag ket mitsa ti talged, baro a namnama, panangbaro ti panunot, pannakaikkat ti stress ken pagsanggiran tapno manen umaddang. Bumangon no naidugmam. Sukdipan  manen ti arapaap. Ituloy ti panaganges iti sirok ti init.

            Adda panawen a makulkol ti panunot. Isu a kasapulan iti panagsapul kadagiti mangurnos. Diak mamati a makatulong ti panagkumeg iti suli no di ket masarakan dagiti kaipapanan ti biag a mangurnos ti nakulkol a panunot iti sadinoman, lalo iti ruar ti taeng wenno iti ruar ti tangkal.

            Iti naminsan a panagubbaw ti panunot, nagpagnapagnaak man. Agsapul iti anag ti biag a mangurnos. Ta patiek, kadagiti ummong ken iti uray langalang, adda dagiti mapidut a taraon iti panunot.

            Manipud iti Brgy. IX, Vigan City a lugarmi, nasurok met a maysa a kilometro ti kaadayo Quirino Stadium a papanak. Madama ti torneo ti provincial meet dagiti agad-adal nga ubbing iti elementaria ken hayskul iti probinsiami nga Ilocos Sur. Siguro, makaalak met ngatan iti suratek nga ipatulodko iti Tawid News Mag. Iti panagbuya kadagiti nagduduma a salisal ti ay-ayam, in-inut met a maurnos ti nakulkol a panunot. In-inut met a makargaan ti ubbaw a panunot. Tumpuar manen ti isem. Rumaniag manen dagiti mata. Sumidap manen ti muging. Agwerret ti imahinasion.

            Natibong ti palakpak ken dir-i tungal maiwaragawag dagiti mangabak iti tunggal salisal. Ngem katibongan amin ti palakpak ken dir-i idi maiwaragawag ti lumba ti tinnarayan para iti elementaria.

            “Insiang! Insiang! Insiang…!” Ikkis ti kaadduan nga agbuybuya ket kaadduanna pay iti timmakder.

            Asino daytoy nga Insiang? Nakunak ti panunotko. Nagpaliiwak.

            Nagsagana dagiti ubbing nga aglulumba. Idi naguni ti putok a senias, kasla imbiat a pana ti maysa nga ubing a babai ken nakuttong. Mas lalon ti irriag dagiti agbuybuya ken mangiyik-ikkis ti nagan nga Insiang. Lima a metro ngata wenno nasursurok pay iti nangitarayanna dagiti kasalisalna. Kasla marba dagiti paglinongan iti stadium iti ragsak ken dir-i para kadaytoy nga ubing a player ti track and field.

            Simrek ti kuriosidad iti mugingko. Dimtengen dayta panagwerret wenno pagandar ti imahinasion  ken panagpaliiw. Suratek daytoy, kinunak.

            “Talaga nga awan iti mangatiw kenkuana….!” Impinal ti  babai iti kanigidko.

            “Sprint queen…!” Innayon lalaki iti sanguanak.

            “Napartak a tumaray a, ta awan sapatosna….”  Inkatawa ti adda iti likudak.

            Nagrupangetak pay. Iti panangmirak, pudno a sakasaka ti ubing nga agturong iti lamisaan dagiti opiales iti torneo. Napaisemak.     

            Saanko la ketdi a mapalusposan daytoy. Nasken nga asitgak ti ubing. Nasken a kasaritak. Insaganak ti kamerak. Sinapulko ti coach-titserna. Inyam-ammok ti bagik a kameng ti media.

            “Amin a sinalipannna, gold medal…!” sipapannakkel ti coach nga agkabanuag a lalaki, kas pangiyam-ammona iti bagina. Ket pinayapayanna ti ubing nga umasideg kadakami.

            Nainayad ti pannagna ti ubing nga umasideg. Naraniag dagiti matana iti apagbingi nga isem. Kullapit ti bagina ken kinesset ti init ti kudilna. Lastiko iti panangpungosna ti buokna nga aguy-uyaoy iti bukotna.

            “Congratulations, Insiang,  nalaingka a tumaray….”

            “Tenkio, ma’am…” mababain a simmungbat.

            “Apay a dika nagsapatos…?” kinunak, ngem nagbabawiak a dagus ta amangan ket mabainan. Lalo idi nagdumog.

            “Igid ti baybay ti lugarda. Praktisna iti agkamat ken agkemmeg kadagiti tarukoy. Nairuam a saan nga agsapatos.” inyisem ti coach.

            “Awan kadi ti sapatosmo?”

            Immisem laeng a nakipinnerreng iti apagapaman sa manen nagdumog. Impalikodna pay dagiti imana. Adda latta aya panagbiddut nga approach ti ubbaw a panunot? Iti panangipudosko, kasla mababain. Kimmautak iti walletko. Dimmutdotak iti bukel a lima gasut. Uray ta kaal-alak met ti porsientok iti advertising iti Tawid News Mag. Naasideg ngamin ti riknak kadagiti ubbing. Lalo iti kas kenkuana.

            “Nayon ti premium…” Iniggamak ti kanawan a dakulapna ket impapetpetko ti kuarta.

            “Thank you very much, ma’am….” Immisem a nakipinnerreng, sa manen nagdumog.

            “Igatangmo iti sapatosmo, a…” Nagtung-ed laeng a timmalliaw ken immisem a mangmatmatmat ti kuarta. 

            “Consistent honor pupil sipud idi grade one. Second honors…” binagi ti coach. Ket nagpakadan idi adda iti nangawag kenkuana.

            “Okey. Uray ta addan igatangmo, ania,” imbaliwko ti saritaan, “makariknaka a kadi iti bain gapu ta sika  laeng iti saan a nakasapatos…?” Simro manen ti nakulit a mugingko. Iniggamak ti ulona, inaprosak tapno maisingedko ti riknak kenkuana.

            “Mababainak a makilumba ta siak laeng iti awan sapatosna, ma’am. Awan igatang da amang ken inangko. Mangngalap laeng ni amang. Ti makalapanna ti isursur ni inang iti kabalbalayan. ”

            Kunakto pay. Poor but deserving pupil…

            Pinerrengnak: “Ngem no makakitaak kadagiti awanan saka, kunak iti bagik a nagasgasatak nga adayo ngem isuda. Siak sapatos laeng ti awan kaniak. Isuda ket saka…” kinunana ket kinudkodna pay ti ulona sa nagkatawa iti apagapaman.

            Napangangaak! Natnag pay ti kabkabukabek a juicy fruit ken awanen iti sam-itna ta limansa nga oras a kabkabukabek…?

            “Wen, nagasgasatka nga adayo ngem kadagiti awanan saka…” Dayta laeng ti naarikapko nga isawang.

            ITI PANNAKAPIDUT iti taraon ti panunot, ti segged ti panagbiag ket ad-adda pay a rumangrang. Ti lawagna ket agserbi a pagadawan iti kired ken baro a namnama. Kas iti ubing. Nagasat nga ubing. Pudno a nagasgasat ngem kadagiti awanan saka. Sapatos laeng ti awan kenkuana.

            Dagiti masirib, dagiti depekto ken kinaawan wenno kinakurang ti mangiduron kadakuada nga agsapul iti kasukat dayta a depekto, kinaawan ken kinakurang. Dagiti dadduma, dida ikkan ti importansia iti adda iti sanguanan wenno banag nga ik-ikutanda gapu iti panagsapul iti ad-adu wenno panagsapul iti sabali a namnamaen a makaited iti pannakapnek. Saan a pannakakuntento iti adda ta agsapul iti sabali. Saan a panangaramat iti adda ta nalabit a dina ammo a balitok met ti adda kenkuana. Amin a  banag nga adda iti maysa a tao ket napateg unay a para iti bukodna  met laeng a bagi ken sapasap no daytoy iti maaramat iti umno ken nainsiriban a panangusar… ##