Sarsarita Para-ubbing ni Jaime M. Agpalo, Jr.

AWAN duma ti mannalon iti titser. Ti mannalon, isagana a naimbag ti talon a pagtuboan ti bukel nga itukitna. Ti titser, isaganana met a nalaing ti utek ti adalan a pagtuboan ti bukel ti sirib nga itukitna.

Ti titser pagtaudan ti panagbalbaliw, saan laeng a ti ugali no dipay ket iti panirigan. A kas ken ni Titser Annie ken dagiti kamatis.

Cum Laude iti BS in Elementary Education toy agtayag iti lima a kadapan ken maysa a pulgada, pangrapisen, pamudawen ken naisem. Pagaayatna dagiti ubbing. Napanunotna iti mangisuro iti pribado nga elementaria. Daydiay elementaria, a mamitlo ngata nga ad-adu iti balon ti maysa a pupil iti maysa nga aldaw ngem ti sueldona iti maysa nga aldaw. Daydiay eskuelaan, a dagiti adalan ket hatid-sundo kadagiti school bus, school van wenno addaan iti pribado a drayber ken bukod a lugan.

Itoy pangisuroanna adu dagiti ubbing nga spoiled brat. Dagiti nabangbangad pay ngem kadagiti welwel amin a barisuwweng.

Ti policy ti eskuelaan ket protektaranna dagiti pupil nga agbayad iti sisentay singko mil iti tunggal tawen tapno saan nga umalis. Ti panagalis ti pupil ket katukadna iti saan a nasayaat nga imahe iti eskuelaan. Isu nga adu dagiti barisuwweng, bangad ken tiritir a pupil. Nagasat ti aldaw nga awan ti agapa.

Dagitoy ti kayat nga aturen ni Titser Annie…

BIERNES. Iti klase ti grade four iti St Dominic Learning Center iti Baguio City a buklen iti dua pulo ket tallo a pupils, narigatan manen ni Titser Annie a nangpasardeng ti panagapa ti dua a babbai iti klase. Arigda la agpengnget ti panagbinnugkawda.

“Class, inton Monday, kayatko a mangitugotkayo iti nakalablabbaga a kamatis.” Kuna ti titser.

“Titser, an-annuenmi ti kamatis?”

“Titser, mano kadi a kamatis ti itugotmi?”

“Usarentayo iti ay-ayamtayo. Kayatyo kadi ti agay-ayam?”

Amin dagiti pupil ket immayon.

“Titser, ania ti aramidenmi ti kamatis?”

“Tunggal kamatis, isuratyo sadiay ti nagan dagiti kagurgurayo ken saanyo a gayyem a klasmetyo.”

Lunes. Nagtungpal amin dagiti pupil. Adda ti nangitugot iti maysa, dua, tallo, uppat, walo ken nasurok asangapulo ti kaddduan kadakuada. Adda amin nakasurat a nagan ti tunggal kamatis segun iti kagurgurada a klasmetda ken saanda a gayyem. Inkabil dagitoy a pupil iti maysa a plastic bag.

“Itugotyo dagita naiplastic bag a kamatis a nakaisuratan dagiti nagan dagiti kagurgurayo a klasmet ken saanyo a gayyem no umaykayo agiskuela,” kuna ti tistser. “Aramidenyo agingga no Friday nga agturpos ti ay-ayamtayo, okey?”

Iti panaglabas ti aldaw, agreklamon dagiti ubbing ta nalungsoten dagiti kamatis a naisupot iti plastic. Nabangsit pay. Isu nga adda dagiti doble ken triple iti supotna. Makarurod payen dagiti nagannak. Nalungsot la ngaruden itugtugot pay laeng dagiti ubbing . Saan nga umno nga aramid, kunkunada.

Ngem ti ubing ket ubing. Tungpalenna latta ti ibaga ti titserna. Lalo no daytoy nga ubing ket masirib ken nanakem.

Adda dagiti sumagmamno a nagreklamo a pupil ngem kuna ni Titser Annie a palpasenda pay ti ay-ayam.

“Yuk! Angot imburnal!”

“Ngiyeee! Kadiri!”

“Oh my gosh, this is no joke!”

“Que horror, barbaridad, sabi ni Dad!”

“Simberguensa karamba, sabi Mama!”

Kadagiti nagannak nga awanan iti panagtalek kadagiti titser, naguummongda met. Nagtutulagda nga ipulong iti prinsipal ti ar-aramiden ti titser kadagiti adalanna. Kiniddawda pay ti pannakaikkat ni titser gapu kano iti di umno iti ar-aramidenna kadagiti adalanna.

Nagsasango dagitoy a nagannak ken ti titser iti opisina ti principal. Ipetteng dagiti nagannak ti panagresayn ni Titser Annie. Huebes idi.

“Inton bigat met laeng, patgek ida a nagannak ken pagraemak a principal, aglusolosak kalpasan ti ay-ayam dagiti ubbing,” kuna ti Titser Annie nga umis-isem. “Awisenkayo amin a nagannak, nga umatendar inton bigat a panaggibus ti ay-ayam.”

Yantangay, kuna ni Titser Annie nga agresaynen kabigatanna, maragsakan met unay dagiti nagannak nga awanan iti panagtalek iti titser.

KABIGATANNA, Biernes. Maudi nga aldaw ti ay-ayam. Dimteng amin dagiti ubbing ken dagiti nagannak kadakuada. Napno a ti siled. Adu pay ketdi a dagiti nagannak a nagunget iti titser. Adda payt ti abogado a nagpangta nga idarumna kano ni Titser Annie iti child abuse. Adda met ti principal ken sumagmamano a titser a masemsem iti inaramid ni Titser Annie.

“Agresaynakon, kalpasan itoy a klase, adtoy ti voluntary resignation ko.” Kalmante ni Titser Annie a nangiyawat ti resignation paper iti principal a dipay immisem. “Class, ania ti makunayo ti panangitugtugotyo kadayta implastikyo a kamatis?” Dinamag ni Titser Annie.

Ket adu a dagiti nagreklamo ta nalungsot la ngaruden ti kamatis, naangot pay. Ngem mas lalo ti unget ken tabbaaw dagiti nagannak, lalo dagiti nangisupot iti ad-adu a kamatis wenno dagiti ad-adu ti kagurguranana ken dina gayyem a klasmetna. No mabalin la koma, ket dangranda ni Titser Annie.

Sinaggaysa ni Titser Annie dagiti adalanna a pinagsao ken dinengngeg ti reklamo tunggal pupil ken ti reklamoda kadagiti saaanda a gayyem ken kagurgurada a klasmet.

Idi awanen ti agreklamo, inrugi ni Titser Annie ti nagsarita. “Class, ti nalungost a kamatis ket kayariganna ti gura. Ta saan kadi nga insuratyo ti nagan dagiti kagurgurayo ken diyo gayyem? Awan pay ti one week a panangaw-awityo ti nalungsot a kamatis, anianto la ketdin no awitenyo dayta iti tungpal biagyo?”

Awan ti nakatimek kadagiti ubbing ken dagiti nagannak. Napanganga ti principal ken napadumog dagiti dadduma pay a titser.

“No ti gurayo kadagiti klasmetyo ket awitenyo iti agnanayon, kaslakay met agaw-awit iti nalungost a kamatis iti agnanayon. Kayatko kadi dayta, class?”

“No Titser!” Napigsa a korus.

Ni Eliza, ti kasiriban iti klase, ket aglulua a timmakder a napan iti tugaw ni Marinelle, ket kunana: “Sorryna, ha? Peace na tayo, ha? Saankanton nga ap-apaen, promise!” Ket inarakupna ‘toy klasmetna.

Nakasangit met ni Marinelle, ket nagsinnangitdan.

Timmulad dagiti dadduma pay nga ubbing a napan iti yan dagiti klasmetda nagpakawan.

Napnon ti sang-sangit ti siled gapu iti ‘drama’ a pinnakawan.

Sililimed a pimmanaw ni Titser Annie. Apagruarna pay laeng iti inaladan ti eskuelaan idi pukkawan dagiti agtataray nga adalanna nga agsasangit. Inar-arakopda. Igawgawidda ti titser. Nagpakaasida a saan koma nga agresayn. Makalulua metten ti titser iti asina kadagiti adalanna.

Dimteng dagiti nagannak. Nagpakawan met dagitoy iti titser, ket nagpakaasida met a saan koma nga agresayn. Umis-isem daydiay abogado a nakilamano.

Dimteng ti principal nga umis-isem, ket inawidna ti titser. Nagtulok ti titser ket nagpalakpak ken nagdir-i dagiti ubbing iti ragsakda. ##