Sarsarita Para-ubbing
Ni Jaime M. Agpalo, Jr.

PINARABURAN ti Namarsua ti kabambantayan ti Benguet kadagiti nagduduma a sabong. Nagduduma a banglo. Nagduduma a maris.

Ni Benguet Lily, nakapudpudaw.

Ni Petty Mini Rose, nakalablabbaga a babassit a sabong ti rosas.

Ni Baby�s Breath, kakasla bituen dagiti babassit a sabong a kunam la no tinukel ti linnaaw.

Ken ni Marapait, a napusiaw a duyaw.

Ken adu pay.

Nagtuboda amin dagitoy iti bakras ti bantay.

Iti maysa nga aldaw, nagpasurong ni Manang Biday iti Kafagway.2� Magmagna iti desdes iti tikap dagiti bantay. Nakitana dagiti sabsabong.

�Nagpipintasdan!� Maay-ayatan la unay ti napintas nga Ilokana a nangap-apros kadakuada. �Inton agsubliak idiay patad, yawidkonto ti kapintasan kadakuada!�

�Nangngeg daydiay imbaga ti napintas a balasang. Yawidna kano ti kapintasan kadakayo.� kuna ni Pul-oy.

�Siak ti kapintasan amin! Napudawak! � kuna ni Lily, a kas kapudaw ti angep.

�Agbainka man! Siak ania! Siak ti rosas iti kabambantayan!� kuna ni Petty Mini Rose.

�Hoy, agtalnakayo man! Siak ti kapintasan amin! Adda kaniak ti rimat ti linnaaw iti tunggal parbangon!� Inyagaw ni Baby�s Breath.

�Siak, ania! Naidumduma ti marisko, duyaw!� Imbales ni Marapait!

�A, basta, siak ti kapintasan. Tapno ad-adda pay a pumintasak, dumawatak pay iti kinapudaw ken ni Angep!� Kuna ni Lily.

�Dumawatak ti kinapintas dagiti bituen tapno ad-adda a rumimatrimatak!� Binagi met Petty Mini Rose.

�Dumawatak met ni Linnaaw iti kinapintas ket agrimatrimatak met iti kapanagan!� Impasigurado met ni Baby�s Breath.

�Ket sika met, Marapait? Asino met ti pagpatulongam tapno pumintaska?� Dinamag ni Pul-oy.

�Dumawatak met iti duyaw a raniag ni Bulan tapno ad-adda pay a dumuyawak! Sumileng a duyaw.�

Nagpakadan ti katutudo a panawen. Panagbengan.3 Isu a napintas iti panagbukar da Lily, Petty Mini Rose ken Baby�s Breath. Adda ngamin iti pagtataudan iti kinapintasda. Ngem saan ken ni Marapait.

�Ay, ladingitek unay, Marapait. Dumawdawatak laeng met iti duyaw a� raniagko ken ni� Init. No itedko kenka, saanakton nga agraniag pay. Isu nga ad-adu dagiti aldaw a nalidemak. Adda pay ti aldaw a diak agparang no diak a makadawat ken ni Init.� Impalawag ni Bulan.

Maladingitan unay ni Marapait. Sutsutilen dagiti padana a sabsabong.

�Inton addaakton idiay patad, surotennakto latta ni Linnaaw tapno papintasennak. Aduntyo a tattao iti agraem kaniak.� Kuna ni Baby�s Breath.

�Uray siak ket surotennakto ni Angep tapno mataginayon ti pintasko,� kuna ni Lily.

�Iti agnanayon didakto kano baybay-an dagiti bituen,� binagi ni Petty Mini Rose. �Siak dagiti bituen iti daga!�

Idi nagsubli ni Manang Biday, immuna nga inyawidna ni Lily. Ngem dina man la tinaliaw ni Marapait. Nalidayan unay ti duyaw a sabong.

Simmaruno nga inyawidna Manang Biday ni Baby�s Breath.

Simmaruno ni Petty Mini Rose.

Nakarkaron iti ladingit ni Marapait. Kasta la kadin aya iti kinalaadna ta di payen taliawen ti balasang nga Ilokana?

Bulan ti Nobiemre. Dimteng ti lam-ek nga insangpet ni Andap4 manipud iti kayeloan ti Siberia. Iti sibubukel a pagilian, iti laeng Cordillera ti pagbakbakasionan ni Andap, awanen iti sabali pay.

�Apay nga agsangsangitka?� dinamag ni Andap ken ni Marapait.

�Nalaadak. Nalaadak a sabong�� Nagrungaab.

�Saan met. Nagpintaska. Dimo koma laisen ti bukodmo a bagi.�

�Da laeng Lily, Petty Mini Rose ken Baby�s Breath ti napintas.�

�Ay, kaasika met Marapait. Bay-am ta ikkanka met iti pagtaudan iti naidumduma a kinapintas!�

�Agpaysu?� Naragsakan ni Marapait.

�Wen! Sallukobanka tapno ikkanka iti kinapintasmo!�

Nagtudo ti uraro. Ket limmam-ek a limmam-ek ti panawen. Nalam-ek a nalam-ek. Pimmintas ni Marapait. Bimmusnag ti marisna a duyaw. Sumileng.

�Manipud ita a bulan, agingga a dumteng ni Kalgaw, sika ti kapintasan amin sabong ditoy Benguet. Umaduka ket aplagam amin a bakras dagiti bambantay tapno dayawendaka dagiti tao, wen?�

Nagyaman unay ni Marapait. Immadu daytoy ket kinumotanna ti amin a bakbakras dagiti bantay iti Cordillera. Nagpintas a buyaen nga ilillili ni Pul-oy ken sibsibugan ni Arbis.

�Ay, nagpintasen! Nakapimpintaska unay-unay ita, Marapait!� Dinaydayaw ni ManangBiday idi nagpasurong manen iti Kafagway. Ket inag-agkanna pay daytoy. �naidumduma ti kinapintasmo, Marapait.�

�Agyamanak unay, Manang Biday.�

�Sika ti kapipintasan amin a sabong ditoy Cordillera!�

�Pudno kadi Manang?�

�Wen, agsasaoak iti kinapudno. Nagtaud kadi met kada Angep, Bitbituen ken Linnaaw ti kinapintasmo?�

�Saan, Manang, nagtaud ken ni Andap.�

Immisem ti Prinsesa.

�Yawidnak kadi met idiay patad, Manang?�

Nagpampanunot ti napintas a balasang nga Ilokana.

�Saan!�

�Ngem apay?� Nagliday ni Marapait. �Inyawidmo da Lily, Petty Mini Rose ken Baby�s Breath, apay a dinak yawid ket kunam pay a siak pay ti kapintasan a sabong ditoy Benguet?� Nagsangiten daytoy.

�O, saankan nga agsangit. Kaniak a biang, sika ti prinsesa dagiti amin a sabong ditoy Benguet!�

�Apay a diak maikari nga ikabilmo iti ploreram, a kas kada Lily, Petty Mini Rose ken Baby�s Breath?�

�Saan a rumbeng a maikabilka iti plorera nga aramid ti tao. Ti rumbeng a pagyanam ket ti kadakkelan ken kapipintasan amin a plorera, isu dayta ti inaramid ti Namarsua � dagiti bantay. Tapno sika ti mangpapintas ti kabambantayan!�

Limmam-ek ti aglawlaw. Dimteng ni Andap.

�Saan kadi a pudno ti ibagbagak, Andap?�

�Pudno la unay, napintas a balasang. Agingga addaak ditoy Benguet, pagbalinek ni Marapait a kapipintasan kadagiti amin a sabong.�

KET sipud idin, no dumtengen ni Andap manipud iti Siberia, idatengna metten ti panaglalam-ek a mangrugi iti bulan ti Nobiembre, Agsabong metten ni Marapait. Aplaganna ti sibubukel a kabambantayan ti Cordillera. Santo marsaak inton dumteng ti kalgaw nga ipapanaw ni Andap nga agsubli manen idiay Siberia.

No dumteng ti panaglilinnaaw, napintas ti panagbukar ti sabong ti Baby�s Breath ta iti linnaaw la ngarud nga umad-adaw iti kinapintasna.

No karaniag dagiti bituen iti tangatang, nabaludbod met ti bukar dagiti sabong ti Petty Mini Rose.

Lalo pay a pumintas ken pumudaw ti Benguet Lily no daytoy ket salsallukoban a kanayon ti angep.

Sipud idi punganay agingga ita, da laeng Lily, Petty Mini Rose ken Baby�s Breath iti ibaba dagiti taga-patad. Agbati ni Marapait. Ngamin, saan a pumintas iti patad. Ngamin saan a mapmapan iti patad ni Andap. Idinto ta iti patad, adda sadiay dagiti bituen, ti linnaaw ken ti angep. ##

———————————————————-
Ti Moral Lesson ti sarita: ited ken ni Ceasar ti agpaay ken ni Ceasar, ket ited met iti Dios iti agpaay Kenkuana.

1. marapait � sunflower

2. Kafagway � daan a nagan ti Baguio

3. panagbenga � panagbukar dagiti sabong

4. andap � frost